Αρχαιολογικός χώρος Γεραιστού στην Νότια Καρύστια

Από τις περιοχές που έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον επισκεπτών, αρχαιολόγων κτλ. είναι η περιοχη του Καστρί ένα παραθαλάσσιο οικισμό που βρίσκεται νοτιοανατολικά της Καρύστου. Πρόκειται για ένα αρχαιολογικό και ιστορικό τόπο που κηρύχτηκε το 1972 με το ΦΕΚ: 621/Β/1972-08-22 και η οριοθέτηση του έγινε το 2007 από τον τότε Υπουργό Πολιτισμού με το ΦΕΚ: 144/ΑΑΠ/2007-04-19 όπως και του γειτονικού «ελληνικού».

Γιορτή άλλοτε στο Καστρί, άλλοτε στο Μοντοφώλι

Μια από τις γιορτές που είναι αναπόσπαστο κομμάτι και άρρηκτα με εκείνη του Πάσχα είναι της Ζωοδόχου Πηγής, πολλά εκκλησάκια που γιορτάζουν αυτή την ημέρα υπάρχουν στην νότια Εύβοια και δη Καρυστία και είναι κτισμένα σε χωριά ή εξοχή.

Καστρί ένα φυσικό λιμάνι στη Νότια Εύβοια

Ακατέργαστο διαμάντι, θησαυρός ανεκμετάλλευτος είναι οι λέξεις που θα πρέπει όχι μόνο να χαρακτηρίζουν αλλά και να συνοδεύουν τόσο την ορεινή αλλά και παράλια περιοχή του Κάβο Ντόρου. Εκτάσεις και θέσεις άγνωστες, ανεκμετάλλευτες θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα θελτικό πόλο έλξης  και συνάμα επίνειο για όλους τους επισκέπτες αλλά και κατοίκους της νότιας Εύβοιας.

Καστρί :το αρχαίο πόλισμα και λιμάνι της Γεραιστού

της Μαρία Χιδίρογλου Αρχαιολόγου, ΙΑ΄ ΕΠΚΑ, με απόσπαση στο ΕΑΜ

Το σημερινό Καστρί
όπως φαίνεται
από τη θάλασσα, φώτο

Το αρχαίο πόλισμα και λιμάνι της Γεραιστού, που εντοπίζεται στο σημερινό Καστρί Πλατανιστού Δήμου Καρύστου Ευβοίας, αναφέρεται για πρώτη φορά στην Οδύσσεια (γ 169-179). Πολλοί αρχαίοι συγγραφείς των ιστορικών χρόνων αναφέρουν τον ασφαλή λιμένα της Γεραιστού, την μεγάλη εμπορική κίνηση σε αυτόν, την αρχαία πόλη και τον φημισμένο ναό του Γεραίστιου Πασειδώνα. Η θέση Καστρί ταυτίστηκε με βεβαιότητα με την αρχαία Γεραιστό μετά την ανακάλυψη σε αυτό της τιμητικής στήλης, (Th. W. Jacobsen, P.M. Smith, "Two Kimolian Dikast Decrees from Geraistos in Euboia", Hesperia 37, 1968), που είχε στηθεί στο ιερό του Γεραίστιου Ποσειδώνα και στην οποία αναγράφονται τιμές για τον Καρυστινό δικαστή Χαρίανθο.

Αρχαίοι συγγραφείς που αναφέρουν την Γεραιστό (Καστρί)

Στην  αρχαία περίοδο  οι αναφορές,των γεωγράφων ή ιστορικών της εποχής ,και  οι οποίες σχετίζονται με την νότια Εύβοια,συνοψίζονται -εκτός από την Κάρυστο- σε τρία σημεία  τα Κοίλα Ευβοίας, το ακρωτήρι του Καφηρέα και το λιμάνι της Γεραιστού.
Περιοχές που λόγω της γεωγραφικής τους θέσης αλλά  κυρίως στα  γεγονότα που συνέβησαν, στο θαλάσσιο τμήμα της περιοχής τους  και τα οποία είχαν να κάνουν είτε με ναυάγια, είτε απλά  με ναυτικές επιχειρήσεις, είχε ως αποτέλεσμα  να κερδίσουν έστω ένα μικρό κομμάτι στην ιστορία.

Παρακάτω παρατίθενται αποσπάσματα από κείμενα αρχαίων συγγραφέων όπου αναφέρεται το λιμάνι της Γεραιστού.

Καστρί ( Γεραιστός) Ευβοίας

Καστρί ή Γεραιστός ένας από τους τέσσερις οικισμούς που είναι κτισμένος στην ακτογραμμή του Καφηρέα και ένας από τους έξι στην περιοχή που βρίσκονται σε παραθαλάσσιο μέρος.


Πρόκειται από τους αρχαιότερους οικισμούς στην περιοχή, αφού χρονολογείται από τα μέσα της Β’ χιλιετηρίδας π. Χ και ο οποίος αναφέρεται από αρχαίους συγγραφείς.

Καστρί (Γεραιστός) Ευβοίας

Καστρί ενά μικρό και απάνεμο λιμάνι που έχει τη δική του-ξεχωριστή-θέση στο χάρτη, ενώ σου δίνει την αίσθηση ότι είναι ένα άλλο τοπίο, μέσα σε ένα τοπίο.

Αγησίλαος της Σπάρτης

Ο Αγησίλαος ήταν βασιλιάς της Σπάρτης και ένας απ΄τους μεγαλύτερους στρατηγούς της αρχαίας Ελλάδας.Μάλιστα στην αρχαία Γεραιστό (σημερινό Καστρί) συγκέντωσε το στρατό του για την εκστρατεία κατά των Περσών το 396 π.Χ.

Το Καστρί αναφέρεται από τον Όμηρο

Εδώ αναφέρουμε ένα κομμάτι από το έργο Ομήρου Οδύσσεια όπου αναφέρεται το χωριό Καστρί (αρχαία Γεραιστός)

Σήμερα

σήμερα είναι και η τοπική γιορτή για το χωριό Καστρί,όπου υπάρχει και η Εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής.
Είναι απ΄τα αρχαιότερα χωριά της περιοχής του Καφηρέα καθώς και λιμάνι που ήταν καταφύγιο των πλοίων από την αρχαιότητα ακόμη.

στη φωτογραφία το χωριό Καστρί

Αιολική ενέργεια

Ο άνεμος υπήρξε από τις παλαιές μορφές ενέργειας που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος,από την αρχαιότητα ήδη αξιοποιήθηκε ως κινητήρια δύναμη,κυρίως στην ναυτιλία αλλά και στους ανεμόμυλους.

Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας η αιολική ενέργεια αντικαταστάθηκε από άλλες μορφές ενέργειας (καύσιμα κτλ),όμως η αύξηση ζήτησης ενέργειας,τις τελευταίες δεκαετίες,καθώς και οικολογικοί λόγοι,οδήγησαν ορισμένες ανεπτυγμένες χώρες στο σχεδιασμό προγραμμάτων για την εκμετάλλευση του ανέμου.

Στις Η.Π.Α χρησιμοποιήθηκε ανεμογεννήτρια για πρώτη φορά στη διάρκεια του Β΄παγκοσμίου πολέμου,ενώ η Δανία έχει παράδοση σχεδόν ένα αιώνα στην εκμετάλλευση τις αιολικής ενέργειας (μάλιστα λόγω της μικρής έκτασης της χώρας έχουν εγκατασταθεί πλωτές ανεμογεννήτριες στην θάλασσα).

Η καλύτερη εκμετάλλευση του ανέμου επιτυγχάνεται σε ύψος μερικών δεκάδων μέτρων από την επιφάνεια της Γής,όπου η ταχύτητα είναι μεγαλύτερη και η ροή περισσότερο ομαλή.

Οι φωτογραφίες είναι από τη περιοχή του Καφηρέα κοντά στο χωριο Αντιά

Φάροι στην θαλάσσια περιοχή του Καφηρέα

Λόγω της γεωγραφικής θέσης,το στενό του Καφηρέα (Κάβο ντόρου) είναι σημείο όπου διέρχεται καθημερινά μεγάλος αριθμός πλοίων,έτσι η παρουσία των φάρων και σε αυτή την θαλάσσια περιοχή ήταν απαραίτητη για την ασφαλή πορεία των πλοίων.Στην περιοχή έχουμε τρείς φάρους,ένα μεγάλο με κτιριακή εγκατάσταση στην Άνδρο και δύο μικρούς στην νοτιοανατολική Εύβοια.

Παρακάτω θα αναφερθούν οι φάροι της περιοχής αλλά να έχει υπόψιν ο καθένας ότι οι πληροφορίες είναι ενδεικτικές και δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν για ναυτικούς σκοπούς.

Απέναντι από τους οικισμούς Καστρί και Αγίοι σε απόσταση μισό μίλι (νότια και νοτιοδυτικά) βρίσκεται το νησάκι Μανδηλού (λέγεται και Κάβομαντέλος) όπου υπάρχει κυλινδρικός φάρος από το 1925 και έχει ύψος περίπου 10 μέτρα,ενώ το εστιακό του ύψος είναι 85 μέτρα.Χρησιμεύει κατά την είσοδο των πλοίων στο Κάβο ντόρο.

Στο ακρωτήρι του Καφηρέα σε απόσταση μισό μίλι Β.Α βρίσκεται το νησάκι Αράπης όπου έχει τοποθετηθεί φάρος απο το 1925 και έχει ύψος 5 μέτρα ενώ στο εστιακό του ύψος είναι 25 μέτρα.



Τέλος θα αναφέρουμε και το φάρο Φάσα όπου βρίσκεται στη Β.Α πλευρά της Άνδρου,όπου διαθέτει κτιριακή εγκατάσταση,κατασκευάστηκε το 1856 έχει ύψος 20 μέτρα ενώ το εστιακό του ύψος είναι 210 μέτρα (από τα χωριά του Καφηρέα μπορεί κανείς,και ιδίως τις νυκτερινές ώρες,να διακρίνει το φάρο) και χρησιμεύει κατά τη διέλευση από τη θαλάσσια περιοχή του Καφηρέα.

Τα στοιχεία είναι καθαρά πληροφοριακά και δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν για ναυτικούς σκοπούς

Φωτογραφίες από αναγνώστρια

Εδώ βλέπουμε το οικισμό Καστρί το οποίο διαθέτει μικρό λιμανάκι που χρησιμεύει ως καταφύγιο για αλιευτικά σκάφη,διακρίνουμε και την Εκκλησία Ζωοδόχου Πηγής όπου αποτελεί τη τοπική γιορτή του χωριού,εκείνη την ημέρα συρρέει πλήθος κόσμου και απ΄τα γύρω χωριά αλλά και απ΄τη Κάρυστο.(θα μπορούσε να είχε χαρακτηριστεί ως ξεχασμένο τοπίο)

Το χωριό συγκεντρώνει μεγάλο ενδιαφέρων αγοράς γής,για παραθεριστική κατοικία λόγω εγγύτητας με την Αθήνα αλλά και λόγω της παράκτιας ζώνης στην οποία βρίσκεται.

φώτο από τη φίλη Αριστέα

Ανεμογεννήτριες

Ανεμογεννήτριες είναι κατασκευές που αποκαλούνται επίσης αιολικές μηχανές και έχουν την ικανότητα να μετατρέπουν την ενέργεια του ανέμου σε ηλεκτρική. Αυτό σημαίνει ότι οι ανεμογεννήτριες έχουν το σπουδαίο πλεονέκτημα να χρησιμοποιούν μια διαρκώς ανανεώσιμη ενεργειακή πηγή, τον άνεμο, που δεν είναι δυνατόν να εξαντληθεί και η οποία, σε παγκόσμιο επίπεδο, αν ήταν πλήρως αξιοποιήσιμη θα ήταν σε θέση να καλύψει ανάγκες εκατοντάδες φορές μεγαλύτερες από αυτές που έχει σήμερα ολόκληρη η ανθρωπότητα.Στην Ελλάδα, οι πρώτες έρευνες σχετικά με την παραγωγή ηλεκτρισμού από την αιολική ενέργεια άρχισαν από τη ΔΕΗ το 1977, ενώ πειραματικές εφαρμογές ξεκίνησαν από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 σε νησιά του Αιγαίου, τα οποία είναι εκτεθειμένα σε ισχυρούς ανέμους σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Μειονεχτήματα:Οι ανεμογεννήτριες μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμούς ή θανατώσεις πουλιών, κυρίως αποδημητικών γιατί τα ενδημικά «συνηθίζουν» την παρουσία των μηχανών και τις αποφεύγουν. Γι’αυτό καλύτερα να μην κατασκευάζονται αιολικά πάρκα σε δρόμους μετανάστευσης πουλιών. Σε κάθε περίπτωση, πριν τη δημιουργία ενός αιολικού πάρκου ή και οποιασδήποτε εγκατάστασης ΑΠΕ θα πρέπει να έχει προηγηθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ). Με την εξέλιξη όμως της τεχνολογίας και την αυστηρότερη επιλογή του τόπου εγκατάστασης (π.χ. πλωτές πλατφόρμες σε ανοικτή θάλασσα) το παραπάνω πρόβλημα, αλλά και ο θόρυβος από τη λειτουργία των μηχανών, έχουν σχεδόν λυθεί.Ανεμογεννήτριες στην περιοχή του Καβοντόρου υπάρχουν στην περιοχή Αντιά και Καστρί,ενώ σε όλη την Εύβοια έχουν εγκατασταθεί 347 ανεμογεννήτριες που αντιστοιχεί στο 20% της συνολικής αιολικής ισχύος που παράγει όλη η χώρα.

Χωριά της περιοχής

Καστρί:παραθαλάσσιος οικισμος με 39 κατοίκους και βρίσκεται 19χλμ νοτιοανατολικά της Καρύστου.Διαθέτει μικρό γραφικό λιμανάκι με μικρή τουριστική κίνηση.Διοικητικά υπάγεται στο δήμο Κάρύστου.
Τοπικό πανηγύρι/γιορτή στο οικισμό είναι της Ζωοδόχου Πηγής (Παρασκευή μετά το Πάσχα)